English deutsch Русский française hrvatski

Saturday, 7 Nov 2026
Dygresja o trudnej sztuce tłumaczenia tytułów i stopni naukowych na przykładzie tłumaczeń przysięgłych
2012-12-17, dodano przez admin
Kategorie: [ Tłumaczenia medyczne ] [ angielski ] [ O tłumaczeniach i tłumaczach ] [ Tłumaczenia naukowe ] [ Tłumaczenia specjalistyczne ] [ Tłumaczenia przysięgłe ] [ Artykuły, teksty ]

 

PamiÄ™tam, jak swego czasu tÅ‚umaczyÅ‚em wypis medyczny ze szpitala, który później byÅ‚ uwierzytelniany przez tÅ‚umacza przysiÄ™gÅ‚ego jÄ™zyka angielskiego. TytuÅ‚ naukowy "dr hab. n. med." przetÅ‚umaczyÅ‚em wówczas jako MD PhD, co – swojÄ… drogÄ… – nie byÅ‚o najlepszym rozwiÄ…zaniem, gdyż nieco degradowaÅ‚o w hierarchii akademickiej wyksztaÅ‚conego jegomoÅ›cia, ordynatora oddziaÅ‚u, którego pieczęć i – jak przystaÅ‚o na czÅ‚owieka z branży – nieczytelny podpis widniaÅ‚y na dokumencie. TÅ‚umaczka przysiÄ™gÅ‚a pomknęła jeszcze dalej, porwana fantazjÄ… i animuszem, zmieniajÄ…c moje tÅ‚umaczenie tytuÅ‚u naukowego na jÄ™zyk angielski na "doctor habilitated of medical sciences"; twór dość dziwny, choć onegdaj Å›lepo wierzyÅ‚em w jej nieomylność.
 

wiÅ›nie – tÅ‚umaczenie tytuÅ‚ów naukowych


To prawda, że Amerykanie polskie sÅ‚owo habilitacja tÅ‚umaczÄ… jako "habilitation", jednak w ich hierarchii akademickiej nie istnieje taki odpowiednik, jak "doctor habilitated". I tutaj nastÄ™puje zgrzyt, gdyż "zdania uczonych sÄ… podzielone" w kwestii prawidÅ‚owego tÅ‚umaczenia ich wÅ‚asnych tytuÅ‚ów naukowych, jak na uczonych przystaÅ‚o zresztÄ…, aby dać upust polemice, która buduje postÄ™p dla kolejnych generacji ludu. Wydaje siÄ™, że najwÅ‚aÅ›ciwszym sposobem jest przepisanie tytuÅ‚u naukowego w oryginalnym brzmieniu, gdyż praktycznie w każdym kraju istnieje odmienna, wÅ‚aÅ›ciwa tylko dla niego nomenklatura opisujÄ…ca szczeble drabiny awansu naukowego, a nastÄ™pnie dokonanie próby odwzorowania tego tytuÅ‚u w realiach kraju, na którego jÄ™zyk przekÅ‚adamy tekst i podanie tej formy w nawiasie tak, aby Amerykanin czytajÄ…cy tekst mógÅ‚ sobie wyobrazić, kim jest jegomość z Polski. I jeÅ›li bÄ™dzie to American English, to odpowiednikiem funkcji peÅ‚nionych przez dra hab. może być zarówno Associate Professor, jak i Assistant Professor w zależnoÅ›ci od tego, czy posiada on peÅ‚ny etat na uczelni (czego czÄ™sto nie wiemy, tÅ‚umaczÄ…c tekst na angielski, a gdy mamy listÄ™ 100 takich naukowców, to raczej nie zadzwonimy do każdego, aby siÄ™ zapytać, choćby z takiego trywialnego powodu, że zlecenie może przestać siÄ™ wówczas opÅ‚acać). ReasumujÄ…c, moja propozycja takiego tÅ‚umaczenia na American English to: "dr hab. n. med. (MD, Associate/Assistant Professor)" i otrzymujemy wówczas dÅ‚uższy tekst w docelowym jÄ™zyku przekÅ‚adu. Na marginesie warto nadmienić, aby przy liÅ›cie 1000 takich nazwisk uprzedzić Klienta, że z tego powodu koszt tÅ‚umaczenia może wzrosnąć. Natomiast jeÅ›li odbiorcÄ… naszego tÅ‚umaczenia ma być Brytyjczyk, wówczas sprawa komplikuje siÄ™, gdyż w Zjednoczonym Królestwie odpowiednikiem naszego doktora habilitowanego może być tzw. Lecturer czy choćby Senior Researcher. W tym kotekÅ›cie tÅ‚umacz caÅ‚kiem "lÄ…duje w lesie", jeÅ›li Zleceniodawca nie poda mu grupy docelowej tekstu tÅ‚umaczenia. Warto mieć na uwadze takie niuanse, lecz dla zachowania zdrowia psychicznego może też czasem lepiej nie być nadgorliwym...

 

Daniel Korcz



Biologia tłumaczy nam relacje w świecie materii ożywionej – rozważania egzystencjonalne i prozdrowotne - Starsze »
« Nowsze - Biuro tłumaczeń, pracownia translatorska a niezależny tłumacz – co wybrać?


formularz kontaktowy / mapa / Copyright 2012 by Best Text  |  Realizacja: